نگاهي اجالي به شهر گشت
آدرس جدید صفحه فوق :
لطفا نظرات خود را در خصوص این وب وارد نموده چنانچه مایل به تبدل لینک می باشید آدرس ما را با عنوان (گشت در نگاهی اجمالی )درپیوندهای خود بیفزایید تا ما این کار را برای شما انجام دهیم.
برای مشاهده تصاویری از گشت روی آدرس ذیل کلیک کنید.
· زمین آفرید هم بحر و آسمان آفریدکون دشت ومکان
· به دین آن مهتر و همام کرد نقطه ای اندر جهان گشت نام کرد
· آفریدش آن را به کوه و دشتستان سرسبزش آفرید با باغ و نخلستان
· تابنده باشی چو ماه در هر زمان گشت من نوری است اندر جهان
· هم نشان از مردان بزرگ داری کوههایت نشان حلم و بردباری
· مرزمانیک و بندیکت همیشه بهار کوه شهیدانت نشان عشق و ایثار
· از برای تو مردانه جنگ کردند آنان که با خون رنگت کردند
· از هیبت قوم گشت، شد زار زار دایر،آن ژنرال خارجی تبار
· عشقشان نشان قدرت و فرزانگی مجاهدانت نشان صبر و مردانگی
· آن قاری و مفسر ملا دادخدا دگر آن مرد بزرگ پر صفا
· بوی خوشش پیچید همچو بهار بنوشت قرآن به خط خوش نگار
· بودش به دست امور زمام کدخدای گشت آن ابراهیم نام
· دگر آن عالم ربّانی و مجاهد بودش نام سیّد عبد واحد
· افتخار آفرید برای سنّی و بلوچ بدعت و شرک و کفرکرد پوچ
· نشان داد به ما راه مبین کرد بنا چشمه ی علم و دین
· می دهد از قرآن خط و پیام محمّد یوسف آن شیخ عالی مقام
· گم گشته اندر وجودش نهان تواضعش همچو اولیای زمان
· نظام، رمضان،رحیم و ارض محمّد مبارکت شهیدانی چو فیض محمّد
· اندر مردانگی نداشتند حریف سرداران قوم همچو خلیل و شریف
· به سختی نکردند لحظه ای پشت پیرمردان خسته از کارت ای گشت
· حقّند، نه فقط حرف و شعار استعدادهای درخشان تو نامدار
· نشان عشق، شهامت و جانبازی قلعه ات هم نشان سرفرازی
· دگر نلرزد از بهر دوران پشت ما میر عمر نشانی از نام گشت ما
· عبرت است بهر هر عقل سلیمی قبور ساسانی و اشکانی قدیمی
· صفایی دارد از برای مردمت کشزارهای باقلا، پیاز و گندمت
· می آفرییند هنر، زنان این دیار نقش نخ و سوزن و رنگ و نگار
· مرحبایت، باشی همیشه مستدام آمدم تا بگویمت صدها سلام
گشت در نگاهی اجمالی
روستای کهن سال گشت: نخستین زادگاه مدرسه دینی بلوچستان و مجمع دانشمندان فقها و محدثان و عارفان است و به حدی از رونق و اعتبار علمی و مذهبی برخوردار است که در تاریخ علوم ومعارف اسلامی به عنوان مرکز دین شهرت داردوبه قم بلوچستان معروف است این روستا نقش بسیار مهم و موثری در تکوین فرهنگ و تمدن نو خواسته ی اسلامی ایفا نموده و دانشمندان عالیقدر را در دامان خود پرورانده است .
روستای گشت از توابع بخش مرکزی سراوان ما بین دو شهرستان خاش و سراوان و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد که این امر بر اهمیت استراتیژیکی آن افزوده است از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت 65 کیلو متر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت 95 کیلو متر محدود است ، در
طول جغرافیایی 61 درجه و 57 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 27 درجه و 47 دقیقه شرقی قرار دارد ، ارتفاع آن از سطح دریا 1450متر است و دارای 671 خانوار است با جمعیت 6650نفر می با شد .هوایش نسبتا" گرم و آب کشاورزی آن از دو قنات تامین می شود ، غلات، پیاز و خرما از محصولات مهم این روستا می باشند و شغل اصلی مردم زراعت و دامداری است و دارای قومیت بلوچ ( از طایفه ریگی از تیره حسین بر ) و مذهب اهل سنت و جماعت حنفی اند و با زبان بلوچی ولهجه مکرانی گویش می کنند.مردم گشت اکثرا" با استعداد و با هوش هستند ،تحقیقات سازمان یونسکو بر این امر شاهد است ، از اینجاست که تحصیل کردگان
گشت در رشته های اقتصاد ، علوم سیاسی ، حقوق و غیره از نخستین تحصیل کردگان قوم بلوچ به شمار می آیند . و همه ساله دانش آموزان مستعد این روستا رتبه های ممتازی را در کنکور سراسری کسب می نمایند .
* * *
موقعیت مناسب و بین شهری گشت باعث شده است امکانات بهتری نسبت به سایر روستاهای قدیمی سراوان داشته باشد چنانکه قبل از انقلاب دارای برق و آب لوله کشی بوده و از چندین سال قبل نیز مخابرات آن راه اندازی شده است که بحمدالله امروز دارای دستگاه چند هزار شماره ای می باشد .همچنین قبل از انقلاب یک شعبه از کار خانه بافت بلوچ ایرانشهر در گشت راه اندازی شده و تا زمان انقلاب مشغول به کار بوده ولی بعد از انقلاب تعطیل گردید که در صورت ادامه فعالیت آن می توانست باعث جذب بیکاران و پیشرفت و توسعه این دهستان گردد از نظر امکانات فرهنگی و رفاهی نیز امروزه گشت : دارای برق - آب - تلفن - مدارس ابتدایی راهنمایی و دبیرستان دخترانه و پسرانه - مرکز بهداشتی و درمانی - دو خانه بهداشت شورای اسلامی - بهیاری دفتر پستی - اداره برق و مخابرات می باشد . همچنین گشت دارای قلعه باستانی است که یاد آورمبارزات و رشادتهای مردم سرحد و گشت در برابر نیروهای انگلیسی به فرماندهی ژنرال دایر می باشدکه مبارزان گشتی به سرپرستی خلیل خان گمشادزهی وجنجال حسین بر به مبارزه با وی پرداختند و قدمتی ششصد ساله و یا بیشتر دارد . از دیگر نماهایی که باعث گردیده نام گشت شهره عام و خاص گردد حوزه علمیه عین العلوم آن است که قدمتی بیش از هفتاد سال دارد و اولین حوزه علمیه بلوچستان است که در سال هزاروسیصدوپنجاه و هشت هجری قمری توسط عالم و عارف بزرگ بلوچستان مولانا سید عبدالواحد گشتی معروف به (حضرت صاحب) تاسیس گردید و از دیگر افتحارات مردم گشت اختصاص تعداد قابل قبولی از سهمیه های قبولی در کنکورهر سال میباشد و گشت از نظر افراد تحصیل کرده زبانزد همه مردم بلوچستان است
برای زیبایی شهر گشت همین بس که دو قنات و باغات وزمینهای کشاورزی در وسط روستا قرار دارند وخانه و منازل مسکونی شهر به صورت یک کمربند دایره ایی در دورآن قرار دارند که کمتر می توان چنین ویژگی را در شهر و یا دهستانی مشاهده کرد .
پیشینه تاریخی :
نماد این روستا قبرستانی است که در جانب شمال شرق روستاقرار دارد و متعلق به پیش از میلاد مسیح است که نشان از یک تمدن کهن را می دهد ، و نیز قنات کهن و قلعه ایی که متعلق به 600سال پیش است نشانی دیگر از قدمت روستا می باشد.
آثار دید نی روستا :
مهمترین و قدیمی ترین آثار آن عبارتند از :
1- قبرستان قدیمی گشت با قدمتی بیش از 6000سال در گشت سفلی در دامنه کوه مرزمانیک (مردمانیک) که قدمت آن از شهر سوخته زابل نیز بیشتر است
2- سنگ نگارهای قدیمی که اکثراً به صورت صحنه ایی می باشند.
3- قلعه ی قدیمی آن (زمانی نماد مقاومت، میهن دوستی مردان دلیر این خطه در برابر اجانب مانند انگلیس و جیره خواران آنها مانند قاجار بوده است)با قدمت بیش از۶۰۰سال
4
- تپه میر عمر (کوه نمک):پدیده ای طبیعی و کم نظیر آرمیده در نقطه میانی روستای گشت است شامل تپه ای نمکین مملو از املاح معدنی است که آرام آرام از دل آب جوشیده و بر سطح زمین روان می گردد تپه حاصله نمک به جا مانده از این آب است . این مکان در گذشته مورد احترام وزیار ت مردم بوده است . در زمان زلزله از ان آب فوران میکرده و مردم محلی معتقدند در صورتی که پای دزد را در ان فرو برند در ان گیر می کند و برای رهایی از ان باید حیوانی قربانی کنند .
5- قلعه بندران
6- آبشارهای رزک و تلاران بندیک
7- مناطق کوهستانی کوهِسَر، کوه سفیدکه دارای انواع سنگ گرانیت می باشد،
8- گیلی، بندران، بندیک، آب گوگرددار پوچگلی (جبار آباد )
9- غارهای گشت قدیمی و شاقول کوه سفید آب معدنی گیدبست و چندی دیگر.
وجه تسمیه :
علامه دهخدا گشت را (بهشت ) معنی کرده است ،شاید با توجه به این معنی وجه تسمیه روستا به گشت وفور آب و سر سبزی آن در گذشته باشد . ویا اینکه اصل آن کُشت و کشتار بوده و چون کشت و کشتار در زمان هلاکو خان مغول در این محل صورت گرفته بدین نام مسمی گردیده و به مرور زمان به گشت تغییر یافته است ، شاهد بر این امر کوهی است در جانب شمال که محل شهادت مجاهدان مدافع این روستا قرار گرفته و به کوه شهیدان معروف است . (...هلاکو بعد از تصرف مناطقی از بلوچستان با لشکر بزرگ خود برای تصرف به طرف گشت حرکت می کند که مجاهدان روستا با خبر می شوند چون تعداد افراد لشکر هلاکو بیشتر از مجاهدان گشت بوده مردم گشت زنان و دختران خود را با دست خود می کشند تا به دست آنان نیفتند... وبعد با مبارزه با لشکر وی می پردازند... در نتیجه شهید می شوند وچون در کنار این کوه این اتفاق می افتد به نام کوه شهیدان معروف می شود )
گشت هم اکنون بعنوان شهر یاد میشود/ زمانی دیاری سرسبز و پر آبی بوده و حتی در پاره ای از ایام دارای حاکمیت محلی خویش بوده است . تا زمانهای نه چندان دور فعلی و حتی تا سی و چهل سال پیش در کوهپایه های جنوبی گشت و یا در دره های شمالی ان جنگلات گز و تاگز موجود بودند. انواع حیوانات وحشی وحتی خرسهای قهوه ای متمایل به سرخ در اطراف گشت وجود داشتند.گشت شهری اباد و پر رونق بوده است.در این منطقه بخاطر ابادانی و شکار فراوان / و وفور گوشت/ شاید اول ؛گوشت؛ نامیده شده است که بتدریج ؛گشت: معرب ان شده است
خبرگزاری ایسنا اهلسنت
مردم گشت با توجه به تحقیقات وآمارهای یونسکو از با هوش ترین مردمان در ایران می باشند که با توجه به آمارهای یونسکو ایرانیان باهوشترین مردم جهان هستند پس مردم گشت را میتوان باهوشترین مردم دنیا نامید.قبولی هرساله جوانان گشتی در کنکور با رتبه های دو رقمی مانند 19 ،86 در کشور بدون کمترین امکانات تحصیلی دریغ از یک فضای آموزشی منا سب. شهر گشت بیشترین قشر تحصیل کرده از نظر حوزوی و دانشگاهی تا دکتری علوم شرعی ، علوم سیاسی حقوق ،صنعت،... را دارد. در یک کلام در گشت از صوفی و درویش گرفته تا سفیر کبیر و دیپلمات کشورهای عربی با تفکرات مختلف وجود دارد .
گشت در سطح بین المللی دارای تحصیل کردگان و دانشمندان صاحبنظر در مسایل جهانی و منطق
ه ای است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱-دکتر عزیزالله حسین بر.
شاغل در سفارت ایتالیا(چند سال پیش فوت
نموده اند)
۲-دکتر محمد حسن حسین بر:
-محل اقامت:امریکا واشنگتن .لیسانس حقوق از دانشگاه تهران و دکترای حقوق بین الملل از دانشگاه امریکن یونیورسیتی ـ عضوحقوق بشردر سازمان مللـ صاحب نظر در مسائل سیاسی .وکیل پایه یک دادگاه لاهه و نماینده حقوقی شرکت های نفتی امارات (در دانشگاه امریکا از وی به عنوان پرفسور یاد شده
او دارای LL.B. ، کارشناسی ارشد ، MCL ، و (Ph.D.)
is a member of the . served as Energy and Academic Advisor to the Embassy of the State of Qatar from 1982 to 1998.A former Teaching/ research assistant at the . lives in Washington DC where practices law. او از اعضای نوار واشنگتن دی سی است. او به عنوان مشاور انرژی و علمی را به
دستیار تحقیق در دانشگاه آمریکایی وی در واشنگتن دی سی زندگی می کند جایی
که او شیوه های قانون
..................................
۳دکتر غلامرضا حسین بر :

محل اقامت : انگلیس لندن .
حقوقدان سیاسی لیسانس و فوق لیسانس ادبیات از ایران .
دبیر حزب رستاخیز دربلوچستان در زمان شاه(نماینده شاه )
۴-دکتر رحمت الله حسین بر:
محل اقامت : ایران تهران.دارای مدرک
کارشناسی مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی شریف ودکترای صنایع از
دانشگاه منچستر انگلیس و استاد سابق دانشگاه صنعتی شریف و مدیر
عامل کارخانه بافت بلوچ ایرانشهرتا سال 58- مدیر عامل قسمت پردازش
شرکت ایران خودرو
۵- دکتر عبدالغفور حسین بر:
محل اقامت: عربستان سعودی مدینه منوره
فارغ التحصیلال از حوزه علمیه دارالعلوم کراچی .
دارای مدرک دکترای علوم حدیث از دانشگاه جامع اسلامیه
مدینه منوره ومحقق در بخش حدیث و استاد دانشگاه مدینه.
۶-دکتر موسی حسین بر:
محل اقامت : انگلیس لندن.پزشک متحصص قلب
۷- دکتر محراب حسین بر :
محل اقامت : ژاپن. توکیو.لیسانس وفوق لیسانس
مکانیک هوشمند(رباتیک) ودر حال تحصیل در مقطع دکتری.دارنده مقام
سوم جشنواره خوارزمی به خاطر ابداع تلسکوپ جیوه ای
۸- مهندس عبدالرحمن حسین بر :
محل اقامت : انگلیس لندن.مهندسی شیمی
انگلیس لندن
۹-مهندسعطا محمد حسین بر
: محل اقامت : سوئد استکهلم. فوق لیسانس مهندسی عمران
۱۰-مهندسآخرداد حسین بر :
محل اقامت : سوئد استکهلم .مهندس شیمی
۱۱-مهندس قادر داد حسین بر : محل اقامت : سوئد . مهندس برق
۱2- دکتر محمدعثمان حسین بر
:محل اقامت : ایران زاهدان.
فوق لیسانس و دکترای جامعه شناسی از دانشگاه علامه طباطبایی تهران و دکترای دامپزشکی از دانشگاه ارومیه. استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان
۱۳-دکتر ایوب حسین بر :
محل اقامت : انگلیس لندن.دکترای علوم سیاسی
و استاد دانشگاه در انگلیس ـ صاحب نظر در مسائل سیاسی
۱۴-کمبرحسین بر :
محل اقامت : انگلیس لندن.
فوق لیسانس حقوق از دانشگاه کمبریج انگلیس شاگرد ممتاز دانشگاه و وکیل در لندن
15-دکتر محمود حسین بر
پزشک در چابهار 
16-دکتر صدیق حسین بر پزشک سراوان
17-عبدالواحد حسین بر وکیل دادگستری
18- حسین بر مهندس نساجی مسلط به دو زبان انگلیسی
و روسی از دانشگاه مسکو
١٩-عبدل حسین بر سوئد
٢٠-در محمد حسین بر دُرّا باکی که از اساتید موسیقی بلوچی بود و چند سال پیش در نصرت آبات وفات یافت .
· اختراعاتی هم توسط دانش آموزان این روستا صورت گرفته وبه ثبت رسیده اند :
· ساخت تلسکوپ جیوه ایی مقام سوم جشنواره خوارزمی-
· تعادل هواپیما
· در ضمینه پزشکی پادزهر مارگزیدگی
· دارای بیش از سی نفر روحانی فارغ التحصیل از حوزه های علمیه داخل وخارج از کشور که در حال حاضر مشغول به تدریس در حوزه های علمیه و آموزش وپرورش می باشند.
· بیش از سی وچهار نفر لیسانس و فوق لیسانس دانشگاهی:
که میتوان در بخش علوم حوزوی ودینی به چند مورد به طور اجمال از چهره های بزرگ علمی و انقلابی اشاره کرد:
1-علامه حضرت سیدعبدالواحد شاه گشتی
معروف به حضرت صاحب .دارای مدارج عالی از دانشگاه بین المللی دیوبند هندوستان و از اولین تحصیل کردگان ایرانی در دانشگاه بین المللی دیوبند.موسس حوزه علمیه عین العلوم گشت که اولین حوزه علمیه ایران است و در آن بالاترین علوم حوزوی در رشته های مختلف فقه حدیث تفسیرتدریس میشود.در حال حاضر دانشجویانی از مناطق مختلف ایران و کشورهای منطقه در آن مشغول به تحصیل هستند.
۲-علامه شیخ الحدیث سید محمدیوسف حسین پور
سید محمد یوسف حسین پور فرزند سید محمد کریم درسال 1309 در گشت سراوان متولد شد ودر مدارس دولتی تا کلاس چهارم ابتدایی در زادگاهش ادامه تحصیل داد پس از آن ترک تحصیل نمود و نزد عموی بزرگوارش حضرت مولانا سید عبدالواحد گشتی دروس دینی را تا اول سطح فرا گرفت . به اذن و رضایت استاد جهت ادامه تحصیل به پاکستان عزیمیت نمود . سالی که وارد پاکستان شد چهاردهمین سال استقلال پاکستان بود . در سال اول ورود به پاکستان در مدرسه دار الهدی تیدی در ایالت سند ثبت نام نمود وبه تحصیل ادامه داد در سال 1370 قمری علمای بزرگی از هندوستان به پاکستان آمده بودند 0 در پی تاسیس مدرسه ای بودند که بتوانند جایگزین دانشگاه بزرگ اسلامی شبه قاره دیوبند گردد . در پی تحقق این هدف در همین سال مدرسه دارالعلوم تند و الهیار را اساس نهاد و اساتید بزرگی چون مولانا عبدالرحمن کاملپوری رییس المدرسین سابق مظاهر العلوم سهار نپور هند حضرت مولانا بدر عالم میرتی صدرالمدرسین جامعه اسلامیه دابیل سورت هند محدث العصر مولانا سید محمد یوسف بن نوری در این حوزه به تدریس مشغول بودند و وی را در این امر یاری کردند . ایشان دو سال متواتر از محضر این بزرگواران تلمذ نمود
مشاغل مختلفی که تاکنون داشته اند:
مدیریت حوزه عین العلوم گشت
امام جمعه گشت
فعالیتهای سیاسی :
تلاش برای ایجاد وحدت واخوت اسلامی بین فرق مختلف اسلام
تالیفات و تراجم :
ترجمه تفسیر بزرگ معارف القران از اردو به زبان فارسی
ترجمه سیرت خلفای راشدین
خصوصیات و سجایای اخلاقی :
انسانی وارسته خوش مشرب فروتن و متواضع است از خشم که حصار برد باری را در هم شکند و از حسد که آبرو را ببرد مبراست .
دارای مدارج عالی از حوزه علمیه خیرالمدارس ملتان پاکستان در حال حاضرشاخص ترین چهره علمی استان می باشد.که ملقب به لقب شیخ الحدیث گردیده است که خانوادتا" از سادات معروف استان می باشند.
3-«سردار شهیدمولوی فیض محمد حسین بر»
زندگینامه
در سال 1325 در بخش «گشت»در شهرستان «سراوان» و در خانواده ای مذهبی و بلوچ اهل سنت دیده به جهان گشود. پس از دوران ابتدایی در مدرسه دولتی زادگاه خویش ،وارد حوزه علمیه گشت و بعد از آن دارالعلوم «زنگیان» سراوان شد و به تحصیل علوم دینی و مذهبی مشغول گردید. سپس برای تکمیل تحصیلات حوزوی به پاکستان رفت و به تحصیل پرداخت و بعد از چند سال، فارغ التحصیل شد و درجه روحانی «مولوی» را اخذ کرد. آن گاه به زادگاه خویش بازگشت. در سال 1346 با دختر عمویش ازدواج کرد که به لطف خداوند ثمره آن پنج فرزند صالح است.
وی فردی مومن، متعهد و پایبند به قوانین دین اسلام بود و کمک به افراد مستضعف را سرلوحه زندگی خود قرار داده بود. به مسائل شرعی، واجبات و مستحبا ت اهمیت بسیار می داد و خود نیز عامل بود. هیچگاه تلاوت قرآن مجید و خواندن نماز شب را ترک نمی کرد. به مطالعه کتاب های دینی ،مذهبی ،علوم جدید ،تدریس ،تحقیق و پژوهش علاقمند بود و اوقات فراغت خود را به مطالعه و تحقیق و پژوهش اختصاص می داد.
مبازره با طاغوت را در سالهای پیش از انقلاب آغاز نموده بود. در سال 1356 که زمزمه های انقلاب اسلامی بلند شد ،شهید برای دانش آموزان و آشنا ساختن آنها با ارزشها و آرمانهای اسلام ،به بهانه تدریس قرآن ،به مدارس دولتی نفوذ کرد و از همان جا به کودکان آگاهی های اسلامی می داد.
مولوی در زمان تحصیل از محضر اساتید دانشمندی که توان علمی بالایی داشتند ،از جمله استاد علامه حضرت« محمد یوسف حسین پور »در «گشت» ،استاد علامه« عبدالمجید ساداتی» در «سراوان» و نیز از اساتید مجرب و گرانقدر پاکستان همچون حضرت مولانا مفتی محمد شفیع عثمانی مفتی اعظم پاکستان و بنیان گذار حوزه علمیه بزرگ دارالعلوم کراچی علم را فرا گرفتند.
روابط شهید با استادانش بر اساس رابطه اسلامی شاگرد و استاد استوار بود؛ در مقابل آنان بسیار مودبانه و با احترام رفتار می کرد، به اوامر و نواحی شان توجه خاصی داشت. همیشه سعی می کرد رضایت خاطر آنان را فراهم کند و اگر در خانه ،مدرسه و یا بازار لازم بود خدمتی برای استادی انجام دهد، دریغ نمی کرد. فروتنی ،ادب اسلامی و احترام به اساتید را هیچگاه فراموش نمی کرد.
او در دوران اغتشاش و اوج گیری انقلاب با استفاده از منابر نماز جمعه مردم را به انقلاب و اسلام دعوت می کرد و به همین علت و از همان زمان، با او سر ناسازگاری و دشمنی نهادند .
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،یار و یاور صدیق حضرت امام (ره) در منطقه و در دوران جنگ تحمیلی نیز حامی و یاور رزمندگان بود و برای دفاع از میهن اسلامی در مقابل تجاوز دشمنان تبلیغات می کرد. او اعتقاد داشت که باید برای حفظ و صیانت کشور از جان و دل جنگید . به کمک نهادها و ارگانهای انقلابی ،اقشار مستضعف و محروم را مورد حمایت قرار داد؛ کمک های جهاد سازندگی و کمیته امداد را بین تهیدستان منطقه محروم بلوچستان توزیع می کرد. کمی پیش از شهادت تصمیم گرفته بود به جبهه های نبرد برود و دیگران را هم به این کار دعوت می نمود؛ اما خفاش صفتان سنگدل وجود مبارک او را نتوانستند تحمل کنند و تصمیم بر ترور ناجوانمردانه او گرفتند . سرانجام شبی در ساعت دوازده شب به خانه اش یورش بردند و او را در جلوی چشم همسر و فرزندانش ناجوانمردانه به شهادت رساندند تا با از میان برداشتن یکی از حامیان انقلاب ورزمندگان اسلام در خطه ی قهرمان بلوچستان سدی باشند در برابر اسلام ناب محمدی اما غافل از این بودند که «دست خدا بالا تر از همه دستهاست .»
ضمنا" دو چهره ی علمی استان :
مولوی عبدالرحمن چابهاری و مولوی محمد عمر سربازی اصالتا گشتی و (حسین بر ) هستند .
4-سردار لشکر خان گمشادزهی:
در سال 1264 در روستای کوه سفید گشت بدنیا آمد پدرش سردار پهلوان گمشادزهی بود که در اولین جنگ باژنرال دایر در روستای گزک سنگان به شهادت رسید و در روستای دروک سنگان بخاک سپرده شد زندگی سیاسی سردار لشکر خان با شهادت پدر شروع شد پس از شهادت پدر عمویش به مدت هفت ماه سرداری قوم گمشادزهی را بر عهده داشت مهمترین هدفش گرفتن انتقام خون شهدای گزک سنگان و گشت بود . در حماسه دره نالک به اتفاق برادرش خداداد توانست مهمترین آرزوی خود یعنی کشتن قاتل پدرش را برآورده کند و با دست خود نواب بلند خان مری را که قاتل لشکر خان بود به درک واصل کند پس از کشتن نواب بلند خان مری چنان خشنود گردید که خستگی تن را فراموش کرده و شجاعانه در مقابله ارتش بریتانیا ایستاد و بسیاری از نیروهای انگلیسی را تارو مار کرد با وجود بصیرت و شجاعت زیادی که داشت در اغلب جنگ ها به عنوان یک سرباز شجاع انجام وظیفه می نمود و هیچ ادعایی نداشت رعایت حق مردم تواضع و فروتنی از ویزگی های او بود سرانجام پس از سالها جنگ در راه خدا در سال 1335 جان به جان آفرین تسلیم کرد و در دهستان گشت به خاک سپرده شد
از دیگر بزرگان و ریش سفیدان منطقه می توان به :
مرحوم کدخدا نور محمد حسین بر

...............................
مرحوم کدخدا ابراهیم حسین بر
اشاره نمود .





