جای دارد در این وبلاگ از خدمات شهردار گُشت جناب آقای احلال زهی  و اعضای شورای اسلامی تقدیر و تشکر نمایم . به امید توفیق روز افزون

به خاطر داشته باشید :

     در صورت داشتن هرگونه سوال و مطرح نمودن آن ، پاسخ به سوالتان تا قبل از 24 ساعت با مراجعه به همان پست داده می شود .

‎‎‎ ‎‎‎ ‎166206/ت 38077ک
ـ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎
12/10/1386

وزارت کشور

وزرای عضو کمیسیون سیاسی ـ دفاعی هیئت ‌دولت در جلسه مورخ 29/7/1386 بنا به
پیشنهاد شماره 93023/42/4/1 مورخ 24/7/1386 وزارت کشور و به استناد ماده (13)
قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری ـ مصوب 1362 ـ با رعایت تصویب‌نامه شماره
58538/ت26118هـ مورخ 22/12/1380 تصویب نمودند:

روستای گشت از توابع دهستان گشت بخش مرکزی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان به شهر تبدیل و به عنوان شهر گشت شناخته می‌شود.
محدوده این شهر براساس قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها ـ مصوب1384ـ ‎‎‎ تعیین خواهد شد.
‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ تأیید می گردد ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎

‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ محمود احمدی نژاد ‎‎‎
‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ رئیس جمهور

این تصویب نامه در تاریخ ‎‎‎ ‎‎‎1386/9/18به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده
است.

پرویز داودی معاون اول رئیس جمهور

رونوشت ‎‎‎ با توجه به اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به انضمام تصویر
نامه های اشاره شده در متن برای اطلاع ریاست ‎‎‎ محترم مجلس ‎‎‎ شورای اسلامی
ارسال می شود.

پرویز داودی ‎‎‎معاون اول رئیس جمهور
‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎ ‎‎‎
رونوشت ‎‎‎ به دفتر مقام معظم رهبری ، دفتر رئیس جمهور، دفتر ریاست ‎‎‎ قوه قضاییه
، دفتر معاون اول رئیس جمهور، دفتر معاون اجرایی رییس جمهور، دفترمعاون حقوقی
وامورمجلس رئیس‌جمهور، معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور، دفتر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ، دیوان محاسبات کشور، دیوان عدالت اداری، اداره کل قوانین مجلس شورای اسلامی، سازمان بازرسی کل کشور، اداره کل حقوقی، اداره کل قوانین ومقررات ‎‎‎ کشور، کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها و مؤسسات دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، دبیرخانه شورای اطلاع رسانی دولت و دفتر هیئت دولت ابلاغ می‌شود.

ارسال تصویر توسط  آقای عبدالبصیر حسین بر

  هم نشان از مردان بزرگ داری                کوههایت نشان حلم و بردباری

  مرزمانیک و بندیکت همیشه بهار            کوه شهیدانت نشان عشق و ایثار

  از برای تو مردانه جنگ کردند                   آنان که با خون رنگت کردند

  از هیبت قوم گشت، شد زار زار              دایر،آن ژنرال خارجی تبار

  عشقشان نشان قدرت و فرزانگی           مجاهدانت نشان صبر و مردانگی

  آن قاری و مفسر ملا دادخدا                   دگر آن مرد بزرگ پر صفا

  بوی خوشش پیچید همچو بهار               بنوشت قرآن به خط خوش نگار

  بودش به دست امور زمام                      کدخدای گشت آن ابراهیم نام

  دگر آن عالم ربّانی و مجاهد                   بودش نام سیّد عبد واحد

  افتخار آفرید برای سنّی و بلوچ                بدعت و شرک و کفرکرد پوچ

   نشان داد به ما راه مبین                      کرد بنا چشمه ی علم و دین

  می دهد از قرآن خط و پیام                    محمّد یوسف آن شیخ عالی مقام

  گم گشته اندر وجودش نهان                  تواضعش همچو اولیای زمان

  نظام، رمضان،رحیم و ارض محمّد           مبارکت شهیدانی چو فیض محمّد

  اندر مردانگی نداشتند حریف                 سرداران قوم همچو خلیل و شریف

  به سختی نکردند لحظه ای پشت         پیرمردان خسته از کارت ای گشت

  حقّند، نه فقط حرف و شعار                 استعدادهای درخشان تو نامدار

  نشان عشق، شهامت و جانبازی         قلعه ات هم نشان سرفرازی

 دگر نلرزد از بهر دوران پشت ما              میر عمر نشانی از نام گشت ما

 عبرت است بهر هر عقل سلیمی          قبور ساسانی و اشکانی قدیمی

  صفایی دارد از برای مردمت                 کشزارهای باقلا، پیاز و گندمت

 می آفرییند هنر، زنان این دیار               نقش نخ و سوزن و رنگ و نگار

مرحبایت، باشی همیشه مستدام         آمدم تا بگویمت صدها سلام

سراینده: آقای محمد عظیم حسین بر

هر کسی کو دور ماند از اصل خویش           باز جوید روزگار وصل خویش

شهرکهن سال گشت:

     نخستین زادگاه مدرسه دینی بلوچستان و مجمع دانشمندان فقها و محدثان و عارفان است و به حدی از رونق و اعتبار علمی و مذهبی برخوردار است که در تاریخ علوم ومعارف اسلامی به عنوان مرکز دین شهرت دارد و به قم بلوچستان معروف است  این روستا نقش بسیار مهم و موثری در تکوین   فرهنگ و تمدن نو خواسته ی اسلامی ایفا نموده و دانشمندان عالیقدر را در دامان خود پرورانده است .

     شهر گشت (مرز بین سرحد و مکران ) از توابع بخش مرکزی سراوان ما بین دوشهرستان  خاش و سراوان و در مسیر جاده ایی این دو شهر قرار دارد که این امر بر اهمیت استراتیژیکی آن افزوده است از طرف جنوب شرقی به شهرستان سراوان با مسافت 65 کیلو متر و از طرف شمال غربی به شهرستان خاش با مسافت 95 کیلو متر محدود است ، درطول جغرافیایی 61 درجه و 57 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 27 درجه و 47 دقیقه شرقی قرار دارد ، ارتفاع آن از سطح دریا 1450متر است  و دارای 671 خانوار است با جمعیت ٨٢٠٠نفر می با شد .

      هوایش نسبتا" گرم و آب کشاورزی آن از دو قناتتامین می شود  ،  غلات،   پیاز  و خرما از محصولات  مهم این روستا می باشند و شغل اصلی مردم  زراعت و دامداری است  و دارای قومیت بلوچ ( از طوایف ریگی  تیره  حسین بر ، و گمشادزهی ) و مذهب اهل سنت و جماعت حنفی اند و با زبان بلوچی ولهجه مکرانی و سرحدی  گویش می کنند.

    مردم گشت اکثرا"  با استعداد و با هوش هستند ،تحقیقات سازمان  یونسکو بر این امر شاهد است ، از اینجاست که تحصیل کردگان گشت در رشته های اقتصاد ، علوم سیاسی ، حقوق و غیره  از نخستین تحصیل کردگان قوم بلوچ به شمار می آیند . و همه ساله دانش آموزان مستعد این روستا رتبه های ممتازی را در کنکور سراسری کسب می نمایند .

*      *     *

     موقعیت مناسب و بین شهری گشت باعث شده است امکانات بهتری نسبت به سایر روستاهای قدیمی سراوان داشته باشد چنانکه در گذشته  دارای برق و آب لوله کشی بوده و از چندین سال قبل نیز مخابرات آن راه اندازی شده است که بحمدالله امروزه دارای دستگاه چند هزار شماره ای می باشد .همچنین قبل از انقلاب یک شعبه از کار خانه بافت بلوچ ایرانشهر در گشت راه اندازی شده و تا زمان انقلاب مشغول به کار بوده ولی  تعطیل گردیده که در صورت ادامه فعالیت آن می توانست باعث جذب بیکاران و پیشرفت و توسعه این دهستان گردد از نظر امکانات فرهنگی و رفاهی نیز امروزه گشت : دارای برق - آب - تلفن - مدارس ابتدایی راهنمایی و دبیرستان دخترانه و پسرانه - مرکز بهداشتی و درمانی - دو خانه بهداشت شورای اسلامی - بهیاری دفتر پستی - اداره آب و برق و مخابرات ، کارخانه بسته بندی آب معدنی ، استخراج سنگ گرانیت کوه سفید می باشد . همچنین گشت دارای قلعه باستانی است که یاد آورمبارزات و رشادتهای مردم سرحد و گشت در برابر نیروهای انگلیسی به فرماندهی ژنرال دایر می باشد که مبارزان گشتی به سرپرستی رادمردانی همچون خلیل خان گمشادزهی و جنجال حسین بر (متوفی١٣٣٧هجری قمری)به مبارزه با وی پرداختند  و قدمتی ششصد ساله و یا بیشتر دارد . از دیگر نماهایی که باعث گردیده نام گشت شهره عام و خاص گردد حوزه علمیه عین العلوم آن است که قدمتی بیش از هفتاد سال دارد و اولین حوزه علمیه بلوچستان است که در سال هزاروسیصدوپنجاه و هشت هجری قمری توسط عالم و عارف بزرگ بلوچستان مولانا سید عبدالواحد گشتی معروف به (حضرت صاحب) تاسیس گردید و از دیگر افتحارات مردم گشت اختصاص تعداد قابل قبولی از سهمیه های قبولی در کنکورهر سال میباشد و گشت از نظر افراد تحصیل کرده زبانزد همه مردم بلوچستان است .

      برای زیبایی شهر گشت همین بس که دو قنات و باغات وزمینهای کشاورزی در وسط روستا قرار دارند وخانه و منازل مسکونی شهر به صورت یک کمربند دایره ایی در دورآن قرار دارند که کمتر می توان چنین ویژگی را در شهر و یا دهستانی مشاهده کرد .

پیشینه تاریخی :

     نماد این روستا قبرستانی است که در جانب شمال شرق روستاقرار دارد و متعلق به پیش از میلاد مسیح است که نشان از یک تمدن کهن را می دهد ، و نیز قنات کهن و قلعه ایی که متعلق به 600سال پیش است نشانی دیگر از قدمت روستا می باشد.

     در  گذشته هر گاه در مناطق سراوان ، بخصوص گشت  سرقتی صورت می گرفته جرم مجرم را به دوصورت به اثبات می رساندند :

1-     تپه زرد رنگی به نام میر عمر در گشت است که پیری در گذشته در این مکان بوده و هم اکنون هم در همین مکان دفن است مردم منطقه هم عقیده ی خاصی به این مکان داشته اند در گوشه ی تپه محلی است که هرگاه شخصی مرتکب جرمی ، می شده وی را به این مکان آورده اند و پای او را در پا گیر قرار داده اند اگر مجرم بوده پایش در همان پا گیر می مانده و تا گوسفندی را قربانی  نمی کردند آزاد نمی شده و اگر هم مجرم نبود پایش فرو نمی رفت .

2-     ملایی در گشت بوده به نام ملامحتاج که دارای چندین کرامات  بوده از جمله:

برای یافتن دزد تاس کرمانی داشته به تاس زنجیری بسته وآن را پر آب می نموده سپس دعایی می خوانده تاس به حرکت در آمده و به طرف دزد حرکت می کرده و مکان دزد را اینگونه یافته اند و از این طریق مال دزدیی را در می آوردند . 

(ملا محتاج از قدیمی ترین ملاهای محلی و باسواد بوده . ضمنا" طبق تحقیقات بعمل آمده از مردم مسن وقدیمی روستا ملا محتاج یکی از عرفا و ملاهای با سواد قدیمی بوده که جمع زیادی از ملاهای قدیم و حتی علما از اولین شاگردان ایشان بوده اند . وی همچنین بنیانگذار مسجد جامع گشت علیا می باشد . )

منبع : حکایت بلوچ . دکتر محمود زند مقدم

* * * 

خبرگزاری ایسنا

تیتر روزنامه ها و مجلات :

با استعدادترین مردمان دنیا در ایران و از ایران در گشت

    مردم گشت با توجه به تحقیقات وآمارهای یونسکو از با هوش ترین مردمان در ایران می باشند که با توجه به آمارهای یونسکو ایرانیان باهوشترین مردم جهان هستند پس مردم گشت را میتوان باهوشترین مردم دنیا نامیدقبولی هرساله جوانان گشتی در کنکور با رتبه های دو رقمی مانند 19 ، 86 در کشور بدون کمترین امکانات تحصیلی دریغ از یک فضای آموزشی منا سب.

     یکی دیگر از استعدادهای خدادادی مردم گشت خط آنهاست که با سواد کم ،دارای خط زیبایی هستند ؛ که این خود از لحاظ روانشناسی شخصیتی ؛ که خود گویای صدها مسائل دیگر می باشد .

     شهر گشت بیشترین قشر تحصیل کرده از نظر حوزوی و دانشگاهی تا دکتری علوم شرعی ، علوم سیاسی حقوق ،صنعت،... را دارد. در یک کلام در گشت از صوفی و درویش گرفته تا سفیر کبیر و دیپلمات کشورهای عربی با تفکرات مختلف وجود دارد .

آثار دید نی روستا :

مهمترین و قدیمی ترین آثار آن عبارتند از :

1- گورستان قدیمی گشت با قدمتی بیش از 6000سال در گشت سفلی در دامنه کوه مرزمانیک (مردمانیک)  که قدمت آن از شهر سوخته زابل نیز بیشتر است.

     این قبرستان متعلق به دوره اشکانی ، ساسانی می باشد و بیش از ٢۵٠٠ سال قدمت دارد و با داشتن یک میلیون متر مربع مساحت گنجینه ای از تاریخ کهن و تمدن دیرینه استان سیستان وبلوچستان محسوب می شود .

    (1)این قبرستان در سال ١٣۴٢ توسط یک گروه ار باستان شناسان ایرانی و ایتالیایی مورد حفاری و گمانه زنی قرار گرفت و از اشیائ بدست آمده از این قبور معلوم گردید که قدمت قبرستان مربوط به دوره های اشکانی و ساسانی است . اما متاسفانه این قبرستان تاریخی مورد حفاری ،حفاران غیر مجاز قرار گرفت . در برخی از سنگ های رها شده در قبرستان آثار سنگ نگاره دیده می شود که حکایت از قدمت طولانی منطقه می باشد .

منبع :(1)سراوان شکوه گذشته؛ محمد صدیق دهواری

****

2- سنگ نگارهای قدیمی که اکثراً به صورت صحنه ایی می باشند.

شروع دره نگاران از این نکته می باشد .

***

3- قلعه ی قدیمی گشت

   (زمانی نماد مقاومت، میهن دوستی مردان دلیر این خطه در برابر اجانب مانند انگلیس و جیره خواران آنها مانند قاجار بوده است)
با قدمت بیش از۶۰۰سال
چاههای قدیمیشیخ یوسف و میر حسن و رئیس محمد موجود در قلعه مربوط به بیش از ٣۵٠سال قبل

    با این وجود نکته حائز اهمیت این است که ، چرا تا کنون مورد مرمت و بازسازی و حتی ثبت اداره میراث فرهنگی قرار نگرفته و در حال تخریب کامل قرار گرفته ؟

***

 
4- تپه میر عمر معصومی (کوه نمک):

      پدیده ای طبیعی و کم نظیر آرمیده در نقطه میانی روستای گشت است شامل تپه ای نمکین مملو از املاح معدنی است که آرام آرام از دل آب جوشیده و بر سطح زمین روان می گردد تپه حاصله نمک به جا مانده از این آب است . این مکان در گذشته مورد احترام وزیار ت مردم بوده است . در زمان زلزله از ان آب فوران میکرده و مردم محلی معتقدند در صورتی که پای دزد را در ان فرو برند در ان گیر می کند و برای رهایی از ان باید حیوانی قربانی کنند .

قابل ذکر است یکی از دلایلی که مردم این منطقه به لحاظ هوش و هواس و استعداد در رتبه ی بالایی قرارگرفته اند استفاده ازاین نمک که دارای میزان قابل توجه ایی  ید در خود  را شامل می شود می باشد  .

5- قلعه بندران

6- آبشارهای رزک و تلاران بندیک

 (تصویر از آقای عبدالبصیر حسین بر)

7- مناطق کوهستانی کوهِسَر، کوه سفیدکه دارای انواع سنگ گرانیت می باشد،

٨- گیلی، بندران، بندیک، آب گوگرددار پوچگلی (جبار آباد )

٩- غارهای گشت قدیمی و شاقول کوه سفید آب معدنی گیدبست و چندی دیگر.

غار ایجاد شده توسط مغلان برای ورود به قلعه

گفته می شود که در گذشته از این قسمت به عنوان پاسگاه هم استفاده می شده

10- یادواره شهید حسین بر

تصویر موقت

11- سد خاکی گشت 

12- نخلستانهای گشت

کوچه راههای باغ

استخر پرورش ماهی در گذشته

----------------------------------------------------------------------------------------

وجه تسمیه :

 علامه دهخدا گشت را (بهشت ) معنی کرده است ،شاید با توجه به این  معنی وجه تسمیه روستا به گشت  وفور آب و سر سبزی آن(کِشت وکِشار) در گذشته باشد . ویا اینکه اصل آن کُشت و کشتار بوده و چون کُشت و کُشتار در زمان هلاکو خان مغول در این محل صورت گرفته بدین نام مسمی گردیده و به مرور زمان به گُشت تغییر یافته است ، شاهد بر این امر کوهی است در جانب شمال که محل شهادت مجاهدان مدافع این  روستا قرار گرفته و به کوه شهیدان معروف است .

در گذشته از این منطقه با نام گوادر یاد می شده .

خلاصه ایی از شرح حال این ماجرا: (٢)

(... ملا اویس یکی از اجداد  مردم گشت که به فن نجوم مهارت داشته این موضوع را پیش بینی  و به مردم می گوید ...مردم از وی نمی پذیرند و او به همراه چند دختر و برده های خود منطقه را ترک می نمایند ... مردم از وی می پرسند حال که شما پناه می بری و چنین پیش بینی را نموده ایی در زمان  فرا رسیدن  این پیش بینی چه علاماتی ظاهر خواهد شد ؟ وی می گوید تمام پرندگان وحیوانات به طرف صحرا فرار می نمایند ... چند وقتی نمی گذرد که اولین علامات ظاهر و...

در این زمان در این دیار مطابق با روایتی چهل سردار زندگی می نموده ...

شبی یکی از سرداران به برده های خود دستور می دهد تا برای نماز وی آبی فراهم تا وضو بسازد برده ی وی در جستجوی آب ناگهان متوجه می شود که لشکری عظیم اطراف گشت را احاطه نموده و گروهی با حیوانات عمل زنا انجام می دهند . بل فور موضوع را با سران و مردم قلعه در میان می گذارد که پیش بینی ملا ویس  به وقوع پیوست واکنون قلعه تحت محاصره مغلان قرار گرفته ...

زنان ودختران وقتی از این موضوع با خبر می شوند از محارم خود می خواهند تا آنها را به دستان خود بکشند تا به دست بیگانگان نیفتند ...

(ملا اویس پسر نداشته و مردم گشت نوادگان دختری وی هستند .  )

( دختران ملا اویس در عقد شیخ حاجی بن شیخ اسد بن شیخ گمشاد جد گمشادزهی ها و میر حسین بن میرحسن جد حسین بر ها  بوده اند .)

منبع:٢

راوی:حاج خدابخش حسین بر ، آسپیچ سراوان - به نقل از سردار ابراهیم حسین بر

 گشت هم اکنون بعنوان شهر یاد میشود/ زمانی دیاری سرسبز و پر آبی بوده و حتی در پاره ای از ایام دارای حاکمیت محلی خویش بوده است . تا زمانهای نه چندان دور فعلی و حتی تا سی و چهل سال پیش در کوهپایه های جنوبی گشت و یا در دره های شمالی ان جنگلات گز و تاگز موجود بودند. انواع حیوانات وحشی وحتی خرسهای قهوه ای متمایل به سرخ در اطراف گشت وجود داشتند.گشت شهری اباد و پر رونق بوده است.در این منطقه بخاطر ابادانی و شکار فراوان / و وفور گوشت/ شاید اول ؛گوشت؛ نامیده شده است که بتدریج ؛گشت: معرب ان شده است.

گشت در گذشته دارای حکومت محلی بوده و هیچ حاکمیتی نتوانسته بر آن تسلط پیدا کند .

* توابع گشت:

مرکزیت روستای گشت مشتمل بر ۵۴ روستا، مزرعه و مکان به شرح زیر:(٣)

١- آب انار ٢- اله آباد ٣- اناران ۴- ایستگاه پمپاژ آب سراوان ۵- بادامو ۶- بزم بلوم ٧- بمکار ٨- بندران ٩- تنک ١٠- تنک آب کاهوکان ١١- تیغ آب ١٢- تیغی ١٣- جبارآباد ١۴- خلیل آباد ١۵- دشتو ١۶- دک وادیی ١٧- دمیتوک ١٨- زراگی ١٩- سیک اندر ٢٠- شنگری ٢١- کسوری ٢٢- کل پیچوک ٢٣- کلگ شاهک ٢۴- کلگ جمال ٢۵- گلگ شیخ رستم ٢۶- کلگ واجه ٢٧- کلگ پلنگ ٢٨-کلگ گیلی ٢٩- کمال آباد ٣٠- کهن سکن ٣١- کوه سفید ٣٢- کوهی سر ٣٣- لاغر کوه ٣۴- نوک آباد ٣۵- هری چاهی ٣۶- همپانی ٣٧- هوت آباد ٣٨-پایگاه انتظامی شهید خسروی ٣٩- پایگاه انتظامی شهید رحیمی ۴٠-پتکوک ۴١- پردیس آباد ۴٢- پشتوک ۴٣- چاه آلو ۴۴- چاه بهار شاه ۴۵- چاه دامداری ۴۶- چاه محمد ۴٧- چاه نخود ۴٨ - چاه ولی خان ۴٩- چاه گروک ۵٠- چکل ۵١- گروکی ۵٢- گزن ۵٣- کوتامک ۵۴- گیشان ...

منبع :(٣)کانون عشایری استان

گشت به دو قنات (قدمت 1400ساله)و دوازده هنگام (سهمیه آب ) تقسیم می شود که عبارتند از :

١- مراد    ٢- دیوان     ٣- عبدل       ۴- عثمان      ۵- واجه  

۶- میرین  ٧- شیخ یوسف    ٨- رئیس محمد    ٩- ملامِزری  

١٠ -  ملا رحمت    ١١- کمال الدین      ١٢- میر علی (میلی

      حدودا"  اشخاص ذکر شده (با توجه به اسناد به جا مانده و ... )

       قریب به سیصد وپنجاه سال قبل در گشت می زیسته اند .

هنگام دیوان برگرفته از١١ سهمیه  به عنوان سرپرست (سهمیه حاکم ) ودیگر ساکنان می باشد .

*برداشت آزاد:

به نظر می رسد :

که تیره های ساکن در گُشت از همین ١١ هنگام منشعب می شوند.

_{(هر هنگامی مربوط به یک تیره می باشد )}

تمام ساکنان گشت وابسته به یکدیگر و در تمام امور با هم  ارتباط  تنگاتنگی دارند .

در گشت تیره های گمشادزهی و حسین بر یک طایفه شناخته می شوند .

*         *          *

* این قسمت بنا به در خواست دوستان می باشد .(نیازمند همکاری)*

*طــــــــــوایف ســـــــاکن در گــــــشـــــت :

1- حسین بر   ( بر:  به معنی گروه وفرزند می باشد )

   این طایفه به لحاظ قومی تیره ایی از طایفه بزرگ ریگی می باشد .

که در مرکزیت گُشت سکونت دارد که خود دارای چند تیره

 وزیر مجموعه می باشد و در کل استان پراکنده شده اند .

در زاهدان :ریگی (حاج آزاد ریگی وفولاد ریگی)

میرجاوه : ریگی ( میردوست ریگی حسین بر )

زابل : ریگی جلایی 

(جلایی  فرزند سبزعلی جد ریگی های ساکن در زابل )

وابسطه به طایفه سنچولی

سراوان : حُسین بُر- نصرتی

ناهوک : نُصرتی - حسین بر 

جالق : ریگی ؛ بزرگزاده ؛ حسین بر

ایرانشهرو بزمان ودلگان :

  بامری - حسین بُر سمکی و نارویی ؛ عظیم زادگان ؛  ...

بمپور : دلمرادزهی

در سرباز : میرین زهی وافضل زهی وبزرگزاده ...

در نسکند ، آشار ، کارچان ، ودیگر مناطق بلوچستان با فامیلهای متفاوت هم

می باشند .

گروهی در قیام جما بلوچ به کشورهی عراق و هند عزیمت نموده اند.

از جمله وزیرخارجه سابق عراق

در کشورهای عربی و اروپایی شمار زیادیی ساکن شده اند .

امارات - عربستان - عراق -قطر - کویت - پاکستان - هندوستان - سوئد - نروژ- فنلاند - انگلیس - آمریکا - استرالیا - روسیه - و...

*    *   *

نصرتی های ناهوک  و بزرگزاده های جالق هم اصالتا" حسین بُر هستند ، که در منطقه ی ناهوک و جالق زندگی می کنند و به فامیل نصرتی وبزرگزاده شهرت دارند.

شجره نصرتی های ناهوک :

شیخ نصرت (یا ،نذرت جد ناهوگی ها ) بن سردارمحمد گُشتی بن

میر شیر بن میرشهداد بن  کوتوال بن ملاحسینی بن میرسامی

 بن شیخ یوسف بن میر حسین (جد حسین بُرها) بن میر حسن

شجره دو تیره میرین زهی (گشت) ونصرتی (ناهوک)

توجه: حسین بر ها چندین  تیره می باشند  که در اینجا فقط این دو ذکر شده اند.

(نیازمند به همکاری)

(فرزندان میر حسن عبارتند از :

 نتو (نتوزهی ): سردارمهرالله خان ریگی

گنگو(گنگوزهی): سردار حاج ارض محمد ریگی

حسین (حسین بُر): سردار ابراهیم حسین بر

طایفه ریگی :

     به صورت کلی دارای ٣٢ تیره می باشد و جمعییت این طایفه را سیصد هزار نفر تخمین زده اند که مهمترین تیره های این طایفه عبارتند از :

    نتوزهی , گنگوزهی , حسین بر ,بولاغ زهی , میرکازهی ,بهادرزهی ,

زنگی زهی , شه کرم زهی , شنبه زهی, ارباب, سندزهی , جری زهی ,

عیسی زهی و... می باشند  

*     *     *

2- گمشادزهی 

این طایفه دارای چندین تیره و زیر مجموعه می باشد .

و در مرکزیت گُشت  ، خلیل آباد (پَسیل ) و کوه سفید ،ناهوک، میرجاوه

 ؛تلخ آب  و زاهدان می باشند .

* * *

3- شهنوازی (تیره دُرازهی  و...)

این طایفه در مرکزیت پشتکوه شهرستان خاش ، ماشکید ،زاهدان ،و ...می باشد .

 که دارای چندین تیره و زیر مجموعه می باشد:

سهراب زهی : شهسوارزهی - مه ملک زهی -درازهی - کمال خان زهی - زابدزهی- مهیم زهی - میرگل زهی - مگل زهی - گل محمد زهی -میرعالی زهی-   و...

رحمت زهی (دارای چندین تیره و زیر مجموعه می باشد )

حسین زهی (دارای چندین تیره و زیر مجموعه می باشد )

-------------------------------------------------------

طوایف ذکر شده ی ساکن در گشت :

با یکدیگر وصلت کار و وابسطه به یکدیگر دراین منطقه می باشند .

* * *

برخی از  (تیره های حسین بُر و گمشادزهی) ساکن در گُشت عبارتند از :

ح: حسین بر

گ: گمشادزهی

میرین زهی ح، محتاج زهی ح، دادخدازهی گ، شهمرزهی ح، ارزی زهی گ،

 رئیس محمد زهی  ح،عزیز زهی ح، دوستین زهی ح، نظرزهی گ، پهلوان زهی گ،

حسن زهی ح، میرخان زهی  ح، جهانگیرزهی گ، (تیره درازهی ،شهنوازی) و ...

از بین تیره های ذکر شده ی ساکن در گشت سه تیره ی :

(شهمرزهی ،رئیس محمد زهی و حسن زهی ) از تیره های گمشادزهی می باشند

که به دلیل وابستگی زیاد با حسین بر ها  به فامیل حسین بُر شهرت دارند و به گمشاد

سوم (شیخ گمشاد ) می رسند.

در ناهوک هم بعضی از تیره های گمشادزهی :

(نوادگان «میر دوست بن شیخ عبدالله » و شاهل زهی ها «شاهل بن دادالله بن شیخ احمد بن شیخ یوسف » ) به فامیل نصرتی شهرت دارند.

در بین تیره های یاد شده در شجره نامه ی فوق تیره ی دادخدازهی و ارزی زهی در گشت و مناطق آن به صورت گسترده می باشند .

قابل ذکر است شجره فوق از سر تیره ی هر تیره شروع شده است .

شجره نامه تیره های گمشادزهی (نیازمند به همکاری)

سید شیخ  گمشاد (گمشاد سوم) بن سید حسن بن سید حسین بن سید کریم بن سید عُمَر جان  ، بن سید عبدالکریم ، بن سید شیخ عبدالعزیز، بن سید نا شیخ عبدالقادر گیلانی، بن سید اَبوصالح موسی ،بن سیدعبدالله الجلیلی، بن  سید یحیی الزاهد، بن سید محمد ،بن سید داوود ،بن سید شیخ موسی ،بن سید عبدالله، بن سید موسی الجْون، بن شیخ عبدالله المحْض،بن شیخ حسن المثنی ، بن امام حسن مجتبی،بن حضرت امیرالمومنین  علی مرتضی(ع)

به طور کلی مهمترین تیره های طایفه ی گمشادزهی عبارتند از :(1)

هر تیره به چند شاخه تقسیم می شود .

١- دادخدا زهی (پهلوان زهی-مغول زهی-نظر زهی)

٢- محمد زهی(عالی زهی - عبدل زهی-هاله زهی-شهدادزهی)

٣- مرادزهی (بجارزهی-للازهی-بهادین زهی -باهوت زهی- تنگه زهی- رگام زهی)

۴- ارزی زهی (شیرمحمد زهی- جهانگیرزهی-زرک زهی- گل محمد زهی)

۵- کرم زهی

۶- جهانشاه زهی (فاقد فرزند بوده است ویا اگر بوده در همان دوران طفولیت فوت کرده اند)

٧- خداداد زهی(فاقد فرزن بوده ویا اگر بوده در همان دوران طفولیت فوت کرده اند)

٨- پهلوان زهی

توضیح :

      تیره دادخدا زهی به عنوان رییس دیگر تیره ها محسوب می شود و سردار طائفه گمشادزهی از همین تیره انتخاب می شود که آخرین سردار این طایفه تاج محمد خان نام دارند که در پاکستان سکونت دارند. بیشتر  افراد تیره دادخدا زهی در حومه شهر  گشت سراوان زندگی می کنند که  روستایی به نام خلیل آباد(پسیل ) دارند که این روستا به نام سردار پرآوازه بلوچ خلیل خان نام گذاری شده است.

      تیره محمد زهی بیشتر در مناطق مرزی سکونت دارند و ساکن روستاههای ریگ ملک و لولکدان  وتعدادی هم در کوه گیلوی و کوه بندران و کوه سفید ساکن هستند. و تعدادی هم در زاهدان و سراوان و خاش سکنی دارند . این تیره همیشه  پیش قراول طائفه گمشادزهی بوده و در تمامی صحنه های نبرد بین اقوام شرکت داشته و جوانان زیادی را هم از دست داده است  که به تعداد دو نفر هم شهید تقدیم جمهوری اسلامی ایران کرده است به نامهای شهید مالک گمشادزهی و شهید نبی بخش گمشادزهی.

       تیره مرادزهی  که اکثریت آن در روستای شهرک ریگ ملک و هشت شهریور ساکن هستند .

      تیره ارزی زهی که بیشتر آنان در مناطق کوهستانی سراوان - گشت و منطقه بندران وگیدبست  زندگی می کنند . اغلب به دامداری مشغول هستند .

      تیره کرم زهی  در دهستان گرانچین خاش سکونت دارن و اغلب به کار کشاورزی و

دامداری مشغول هستند.

در حال حاضر سرپرستی و سرداری این قبیله بدست فرزندان سردار خلیل خان می باشد که سرپرستی قوم در داخل ایران سردار علیم گمشادزهی و در خارج از کشور (پاکستان و افغانستان ) سردار تاج محمد گمشادزهی به عهده دارند .

منبع :(1) بر گرفته از :وبلاگ نوشته ی سنی ایرانی ، با اندکی تصرف

(چنانچه در این مورد اطلاعات بیشتری ویا نظری وشجره ایی دارید در

 نظرات ارائه دهید تا کامل نمایم )

* * *

قابل ذکر است که طایفه گمشادزهی از سادات حسنی و از نوادگان شیخ عبدالقادر گیلانی می باشد .

شیخ سید گمشاد (گمشادزهی)، شیخ سید سالار (سالارزهی)، شیخ سید نوتان

(نهتانی)  برادر و فرزندان سید شیخ حسن بن سید شیخ حسین بلانوش بوده اند .

   به طور کلی عشایر منطقه ی گشت گمشادزهی و تعدادی هم حسین بر  می باشند که در مناطق :

کوه سفید، بندران ، پسیل یا خلیل آباد ، الله آباد، بندیک ، و... را تشکیل می دهند.

در منطقه سراوان  مردم گشت , جالق , ناهوک و پسکوه  بیشترین ارتباط و

وابستگی را با یکدیگر دارند .

تعداد بیشماری از ساکنان گشت در کشورهای عربی و اروپایی زندگی می کنند .

با تشکر از آقایان :

عبدالرحیم حسین بر - عبدالقادر حسین بر و  عبدالبصیر حسین بر

که با بنده در خصوص تهیه شجره نامه - مطالب مرتبط - اسناد تاریخی ، و تصاویر همکاری لازم را نمودند .

از کلیه دوستانی که با ارسال نظر خود (انتقاد وپیشنهاد)با بنده همکاری

 می نمایند کمال سپاسگذاری را دارم .

گشت  در سطح بین المللی دارای تحصیل کردگان و دانشمندان صاحبنظر در مسایل جهانی ومنطقه ایی می باشد که میتوان به موارد زیر اشار ه نمود:

تحصیل کردگان بیش از این چند مورد می باشند

که بنده  به این چند مورد را اکتفا نمودم .

١-دکتر عزیزالله حسین بر.

شاغل در سفارت ایتالیا

(چند سال پیش فوت نموده اند)

۲-دکتر محمد حسن حسین بر:

محل اقامت: امریکا واشنگتن

دکترای حقوق بین الملل از دانشگاه امریکن یونیورسیتی 

ولیسانس حقوق از دانشگاه  تهران

 عضوحقوق بشردر سازمان ملل

صاحب نظر در مسائل سیاسی .

وکیل پایه یک  دادگاه لاهه

و نماینده حقوقی شرکت های نفتی امارات

(در دانشگاه امریکا از وی به عنوان پرفسور یاد می شود  )

 دارای مدرک LL.B. ، کارشناسی ارشد ، MCL ، و (Ph.D.)

۳-

 ۴-دکتر رحمت الله حسین بر:

 محل اقامت : ایران تهران.

مدیر عامل شرکت مهندسین پردازش ایران خودرو

دارای مدرک کارشناسی مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی شریف

دارای دکترای صنایع از دانشگاه منچستر انگلیس 

 استاد سابق دانشگاه صنعتی شریف  

 طراح و مدیر عامل سابق کارخانه بافت بلوچ ایرانشهر

 ۵- دکتر عبدالغفور حسین بر:

محل اقامت: عربستان سعودی مدینه منوره

فارغ التحصیلال از  حوزه علمیه دارالعلوم کراچی .

دارای مدرک دکترای علوم حدیث از دانشگاه جامع اسلامیه

مدینه منوره ومحقق در بخش حدیث 

 استاد دانشگاه مدینه.

۶-دکتر موسی حسین بر:

محل اقامت : انگلیس لندن.پزشک متحصص قلب

۷- دکتر محراب حسین بر :

  محل اقامت : ژاپن. توکیو.لیسانس وفوق لیسانس

مکانیک هوشمند(رباتیک) ودر حال تحصیل در مقطع دکتری.

دارنده مقامسوم جشنواره خوارزمی به خاطر  ابداع تلسکوپ جیوه ای

 ۸- مهندس عبدالرحمن حسین بر :

 محل اقامت : انگلیس لندن.مهندسی شیمی انگلیس لندن

۹-مهندس عطا محمد حسین بر

: محل اقامت : سوئد استکهلم. فوق لیسانس مهندسی عمران 

 ۱۰-مهندس آخرداد حسین بر :

محل اقامت : سوئد  استکهلم .مهندس شیمی

 ۱۱-مهندس قادر داد حسین بر

 محل اقامت : سوئد . مهندس برق

۱2- دکتر محمدعثمان حسین بر

:محل اقامت : ایران زاهدان.

فوق لیسانس و دکترای جامعه شناسی از  دانشگاه علامه طباطبایی تهران و دکترای دامپزشکی از دانشگاه ارومیه.

 استاد دانشگاه سیستان و بلوچستان

رئیس دانشکده  کشاورزی سراوان

 ۱۳-دکتر ایوب حسین بر :

 محل اقامت : انگلیس لندن.دکترای علوم سیاسی

و استاد دانشگاه در انگلیس ـ صاحب نظر در مسائل سیاسی

۱۴-کمبرحسین بر :

محل اقامت : انگلیس لندن.

فوق لیسانس حقوق از دانشگاه کمبریج انگلیس

شاگرد ممتاز دانشگاه و وکیل در لندن

15-دکتر محمود حسین بر

 پزشک در چابهار

فرزند بزرگ شهید فیض محمد حسین بر از شهدای انقلاب اسلامی و جز سرداران شهید استان   

16-دکتر صدیق حسین بر پزشک سراوان

17-عبدالواحد حسین بر وکیل دادگستری

18-       حسین بر مهندس نساجی مسلط به دو زبان انگلیسی

و روسی از دانشگاه مسکو

١٩- عبدل حسین بر(شنبه) نروژ 

٢٠-در محمد حسین بر

     دُرّا باکی که از اساتید موسیقی بلوچی بود و چند سال پیش در نصرت آبات وفات یافت  .

٢١- مه گل حسین بر گوینده رادیو  بلوچی در سوئد

٢٢- نگار حسین بر معلم درشیفیلد  لندن

23- امیر پاشا حسین بر   لندن

دانشجوی دکترای فیزیک پزشکی

اختراعاتی هم توسط دانش آموزان این روستا صورت گرفته وبه ثبت رسیده اند :

·       ساخت تلسکوپ جیوه ایی مقام سوم جشنواره خوارزمی-

·       تعادل هواپیما

·       در زمینه پزشکی پادزهر مارگزیدگی 

·   دارای بیش از سی نفر روحانی فارغ التحصیل از حوزه های علمیه داخل وخارج از کشور که در حال حاضر مشغول به تدریس در حوزه های علمیه و آموزش وپرورش می باشند.

    بیش از سی وچهار نفر لیسانس و فوق لیسانس دانشگاهی:

که میتوان در بخش علوم حوزوی ودینی به چند مورد به طور اجمال از چهره های بزرگ علمی و انقلابی اشاره کرد:

1-علامه حضرت سیدعبدالواحد شاه گشتی 

 معروف به حضرت صاحب .دارای مدارج عالی از دانشگاه بین المللی دیوبند هندوستان و از اولین تحصیل کردگان ایرانی در دانشگاه بین المللی دیوبند.موسس حوزه علمیه عین العلوم گشت که اولین حوزه علمیه ایران است و در آن بالاترین علوم حوزوی در رشته های مختلف فقه حدیث تفسیرتدریس میشود.در حال حاضر دانشجویانی از مناطق مختلف ایران و کشورهای منطقه در آن مشغول به تحصیل هستند.

۲-علامه شیخ الحدیث سید محمدیوسف حسین پور

سید محمد یوسف حسین پور فرزند سید محمد کریم درسال 1309 در گشت سراوان متولد شد ودر مدارس دولتی تا کلاس چهارم ابتدایی در زادگاهش ادامه تحصیل داد پس از آن ترک تحصیل نمود و نزد عموی بزرگوارش حضرت مولانا سید عبدالواحد گشتی دروس دینی را تا اول سطح فرا گرفت . به اذن و رضایت استاد جهت ادامه تحصیل به پاکستان عزیمیت نمود . سالی که وارد پاکستان شد چهاردهمین سال استقلال پاکستان بود . در سال اول ورود به پاکستان در مدرسه دار الهدی تیدی در ایالت سند ثبت نام نمود وبه تحصیل ادامه داد در سال 1370 قمری علمای بزرگی از هندوستان به پاکستان آمده بودند 0 در پی تاسیس مدرسه ای بودند که بتوانند جایگزین دانشگاه بزرگ اسلامی شبه قاره دیوبند گردد . در پی تحقق این هدف در همین سال مدرسه دارالعلوم تند و الهیار را اساس نهاد و اساتید بزرگی چون مولانا عبدالرحمن کاملپوری رییس المدرسین سابق مظاهر العلوم سهار نپور هند حضرت مولانا بدر عالم میرتی صدرالمدرسین جامعه اسلامیه دابیل سورت هند محدث العصر مولانا سید محمد یوسف بن نوری در این حوزه به تدریس مشغول بودند و وی را در این امر یاری کردند . ایشان دو سال متواتر از محضر این بزرگواران تلمذ نمود

مشاغل مختلفی که تاکنون داشته اند:

مدیریت حوزه عین العلوم گشت

امام جمعه گشت

فعالیتهای سیاسی :

تلاش برای ایجاد وحدت واخوت اسلامی بین فرق مختلف اسلام

تالیفات و تراجم :
ترجمه تفسیر بزرگ معارف القران از اردو به زبان فارسی

ترجمه سیرت خلفای راشدین

خصوصیات و سجایای اخلاقی :

انسانی وارسته خوش مشرب فروتن و متواضع است از خشم که حصار برد باری را در هم شکند و از حسد که آبرو را ببرد مبراست .

دارای مدارج عالی از حوزه علمیه خیرالمدارس ملتان پاکستان در حال حاضرشاخص ترین چهره علمی استان می باشد.که ملقب به لقب شیخ الحدیث گردیده است که خانوادتا" از سادات معروف استان می باشند.

3-«سردار شهیدمولوی فیض محمد حسین بر»

 زندگینامه

 در سال 1325 در بخش «گشت»در شهرستان «سراوان» و در خانواده ای مذهبی و بلوچ اهل سنت دیده به جهان گشود. پس از دوران ابتدایی در مدرسه دولتی زادگاه خویش ،وارد حوزه علمیه گشت و بعد از آن دارالعلوم «زنگیان» سراوان شد و به تحصیل علوم دینی و مذهبی مشغول گردید. سپس برای تکمیل تحصیلات حوزوی به پاکستان رفت و به تحصیل پرداخت و بعد از چند سال، فارغ التحصیل شد و درجه روحانی «مولوی» را اخذ کرد. آن گاه به زادگاه خویش بازگشت. در سال 1346 با دختر عمویش ازدواج کرد که به لطف خداوند ثمره آن پنج فرزندصالح است.
وی فردی مومن، متعهد و پایبند به قوانین دین اسلام بود و کمک به افراد مستضعف را سرلوحه زندگی خود قرار داده بود. به مسائل شرعی، واجبات و مستحبا ت اهمیت بسیار می داد و خود نیز عامل بود. هیچگاه تلاوت قرآن مجید و خواندن نماز شب را ترک نمی کرد. به مطالعه کتاب های دینی ،مذهبی ،علوم جدید ،تدریس ،تحقیق و پژوهش علاقمند بود و اوقات فراغت خود را به مطالعه و تحقیق و پژوهش اختصاص می داد.
مبازره با طاغوت را در سالهای پیش از انقلاب آغاز نموده بود. در سال 1356 که زمزمه های انقلاب اسلامی بلند شد ،شهید برای دانش آموزان و آشنا ساختن آنها با ارزشها و آرمانهای اسلام ،به بهانه تدریس قرآن ،به مدارس دولتی نفوذ کرد و از همان جا به کودکان آگاهی های اسلامی می داد.

مولوی در زمان تحصیل از محضر اساتید دانشمندی که توان علمی بالایی داشتند ،از جمله استاد علامه حضرت« محمد یوسف حسین پور »در «گشت» ،استاد علامه« عبدالمجید ساداتی» در «سراوان» و نیز از اساتید مجرب و گرانقدر پاکستان همچون حضرت مولانا مفتی محمد شفیع عثمانی مفتی اعظم پاکستان و بنیان گذار حوزه علمیه بزرگ دارالعلوم کراچی علم را فرا گرفتند.

روابط شهید با استادانش بر اساس رابطه اسلامی شاگرد و استاد استوار بود؛ در مقابل آنان بسیار مودبانه و با احترام رفتار می کرد، به اوامر و نواحی شان توجه خاصی داشت. همیشه سعی می کرد رضایت خاطر آنان را فراهم کند و اگر در خانه ،مدرسه و یا بازار لازم بود خدمتی برای استادی انجام دهد، دریغ نمی کرد. فروتنی ،ادب اسلامی و احترام به اساتید را هیچگاه فراموش نمی کرد.
او در دوران اغتشاش و اوج گیری انقلاب با استفاده از منابر نماز جمعه مردم را به انقلاب و اسلام دعوت می کرد و به همین علت و از همان زمان، با او سر ناسازگاری و دشمنی نهادند .

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ،یار و یاور صدیق حضرت امام (ره) در منطقه و در دوران جنگ تحمیلی نیز حامی و یاور رزمندگان بود و برای دفاع از میهن اسلامی در مقابل تجاوز دشمنان تبلیغات می کرد. او اعتقاد داشت که باید برای حفظ و صیانت کشور از جان و دل جنگید . به کمک نهادها و ارگانهای انقلابی ،اقشار مستضعف و محروم را مورد حمایت قرار داد؛ کمک های جهاد سازندگی و کمیته امداد را بین تهیدستان منطقه محروم بلوچستان توزیع می کرد. کمی پیش از شهادت تصمیم گرفته بود به جبهه های نبرد برود و دیگران را هم به این کار دعوت می نمود؛ اما خفاش صفتان سنگدل وجود مبارک او را نتوانستند تحمل کنند و تصمیم بر ترور ناجوانمردانه او گرفتند . سرانجام شبی در ساعت دوازده شب به خانه اش یورش بردند و او را در جلوی چشم همسر و فرزندانش ناجوانمردانه به شهادت رساندند تا با از میان برداشتن یکی از حامیان انقلاب ورزمندگان اسلام در خطه ی قهرمان بلوچستان سدی باشند در برابر اسلام ناب محمدی اما غافل از این بودند که «دست خدا بالا تر از همه دستهاست .»

ضمنا" دو چهره ی علمی استان :

مولوی سید عبدالرحمن ملازهی چابهاری

و مولوی سید محمد عمر ملازهی سربازی

اصالتا" گشتی و از فرزندان ملاکمال الدین که بعدها از گشت به انزا جهت  تبلیغ دین منتقل وماندگار شده اند .

هنگام (آب قنات) کمال الدین در گشت مربوط به اجداد این بزرگواران است .

دیگر نوادگان سید ملا کمال الدین در گشت می باشند .

4- سردار لشکر خان گمشادزهی:

 در سال 1264 در روستای کوه سفید گشت  بدنیا آمد پدرش سردار پهلوان گمشادزهی بود که در اولین جنگ باژنرال دایر در روستای گزک سنگان به شهادت رسید و در روستای دروک سنگان بخاک سپرده شد زندگی سیاسی سردار لشکر خان با شهادت پدر شروع شد پس از شهادت پدر عمویش به مدت هفت ماه سرداری قوم گمشادزهی را بر عهده داشت مهمترین هدفش گرفتن انتقام خون شهدای گزک سنگان و گشت بود . در حماسه دره نالک به اتفاق برادرش خداداد توانست مهمترین آرزوی خود یعنی کشتن قاتل پدرش را برآورده کند و با دست خود نواب بلند خان مری را که قاتل لشکر خان بود به درک واصل کند پس از کشتن نواب بلند خان مری چنان خشنود گردید که خستگی تن را فراموش کرده و شجاعانه در مقابله ارتش بریتانیا ایستاد و بسیاری از نیروهای انگلیسی را تارو مار کرد با وجود بصیرت و شجاعت زیادی که داشت در اغلب جنگ ها به عنوان یک سرباز شجاع انجام وظیفه می نمود و هیچ ادعایی نداشت رعایت حق مردم تواضع و فروتنی از ویزگی های او بود سرانجام پس از سالها جنگ در راه خدا در سال 1335 جان به جان آفرین تسلیم کرد و در شهر گشت به خاک سپرده شد.

5-مولوی یعقوب حسین بر

  از چهره های شاخص . دبیر آموزش و پرورش . رابط نهاد رهبری در امور اهل سنت . رئیس شورای حل و اختلاف شهرستان خاش. و از چهره های علمی و فرهنگی اهلسنت استان می باشد .

۶-مولوی امان الله حسین بر

فارغ التحصیل دارالعلوم کراچی پاکستان در بخش علوم حوزوی - و فارغ التحصیل دانشگاه مدینه . که در اوائل انقلاب اسلامی در آموزش و پرورش سراوان بعنوان دبیر انجام وظیفه می نمودند و فعلا" در امارات متحده هستند .

7-مولوی ابوالحسن حسین بر

و...

اسامی برخی از فوق لیسانس ها:

1- محمد شریف حسین بر

فوق لیسانس زبان وادبیات فارسی

2- حبیب اله حسین بر

فوق لیسانس زبان وادبیات فارسی

3- محمد حسین بر

فوق لیسانس زبان وادبیات فارسی

4- عبدالواحد حسین بر

فوق لیسانس معارف اسلا می

5- جلال الدین حسین بر

فوق لیسانس معارف اسلامی

6- یارمحمد حسین بر

فوق لیسانس فنی

7- عبدالناصر حسین بر

فوق لیسانس ریاضی

8- محمد رحیم حسین بر

فوق لیسانس زبان شناسی

9- خدابنده حسین بر

فوق لیسانس

10- عبدالباسط حسین بر

فوق لیسانس

و...

از دیگر بزرگان و ریش سفیدان منطقه می توان به :

مرحوم عبدالنبی خان حسین بر

مرحوم حسین خان حسین بر

مرحوم سردار جلال خان حسین بر

رادمرد شهید خلیل خان گمشادزهی(پیرخلیل خان اول )

(متوفی ١٣٣٧ ه. ق -1295ه.ش در مبارزه با انگلیس با ژنرال دایر  )

رادمرد  شهید  جنجال حسین بر

(متوفی ١٣٣٧ ه . ق -١٢٩۵ ه.ش در مبارزه با انگلیس با ژنرال دایر )

مرحوم سردار خلیل خان گمشادزهی

مرحوم کدخدا نور محمد حسین بر

مرحوم سردار ابراهیم حسین بر

مرحوم سردار شریف خان گمشادزهی

مرحوم مولاداد گمشادزهی

مرحوم شاه محمد حسین بر

و...

اشاره نمود  .